Манай улсад жил бүр 300 орчим эмэгтэй савны хорт хавдраар өвчилдөг

Нийгэм | Боловсрол | Татах.мн | Уул уурхай | Орон нутаг

ЭХЛЭЛ Эрүүл хүнс А-Я Өвчин Биеийн тамир Гэр бүлийн эрүүл мэнд ЭРҮҮЛ АМЬДРАЛ БАЙГУУЛЛАГА

Мэдээ

Манай улсад жил бүр 300 орчим эмэгтэй савны хорт хавдраар өвчилдөг

2010 оны 7 сарын 19

Эмэгтэйчүүдийн их эмч Б.Оюунбилэг: Манай улсад жил бүр 300 орчим эмэгтэй савны хорт хавдраар өвчилдөг
Дэлхийн Эрүүл мэндийн судалгаагаар жил бүр 500 мянган эмэгтэй савны хавдраар өвчилдөг байна. Харин манай улсад жил бүр 300 орчим эмэгтэй дээрх өвчнөөр өвддөг аж. Гэхдээ хамгийн харамсалтай нь эмэгтэйчүүд маань өвчтэйгөө мэдэлгүй явсаар бүр хүндэрсэн үед нь эмнэлэгт хандаж байгааг мэргэжилтнүүд хэлж байсан. Тиймээс энэхүү өвчин хэрхэн үүсдэг болон умайн хүзүүний хорт хавдраас урьдчилан сэргийлэх арга замын талаар “Оби” эмэгтэйчүүдийн хавдрын эмнэлгийн хавдрын эмнэлгийн, хавдрын мэс заслын их эмч Б.Оюунбилэгтэй ярилцлаа.

-Умайн хүзүүний хорт хавдарыг хамгийн энгийнээр тайлбарлавал ямар өвчин бэ?
-Хамгийн энгийнээр бол эмэгтэй хүний савны амсар хэсгийн хавдрыг хэлж байгаа юм. Умайн хүзүүний хорт хавдар нь эд эсийн гаралтай хавдар байдаг. “Савны хавдар” гэж хүмүүс ярьдаг умайн хүзүүний хортой хавдар нь манай эмэгтэйчүүдэд элбэг тохиолддог хавдрын нэг болоод буй. Ихэнхдээ ямар ч шинж тэмдэггүй эхэлдэг бөгөөд бэлгийн замаар халддаг тул бэлгийн харьцаанд орсон хүн болгон өвдөх магадлалтай байдаг.
-Ямар шалтгааны улмаас хорт хавдар үүсдэгийг хүн бүр мэдэх шаардлагатай. Тиймээс яг юунаас болж хорт хавдар үүсдэг болохыг тайлбарлаж өгнө үү?
-Хавдар үүсэх үндсэн гурван шалтгаантай. Хамгийн эрсдэл өндөртэй нь хүний папиллом вирусээр үүсэх явдал юм. Энэ вирус нь бэлгийн замаар дамжин халдварладаг. Өөрөөр хэлбэл, замбараагүй бэлгийн хавьталд орох, бэлгийн замын өнгөний өвчин тусах, мөн олон хавтагчтай байх зэргээс болж өвчин тусах магадлал өндөртэй гэсэн үг. Түүнчлэн эмэгтэй хүн олон удаа үр хөндүүлсэн болоод ямар нэгэн өрөвсөлт өвчтэй, ерөндөгийг удаан тавиулсан бол умайн хүзүүний хорт хавдар тусах эрсдэл улам л өндөрсдөг гэдгийг анхаарах хэрэгтэй. Өвчин үүсдэг хамгийн сүүлчийн шалтгаан нь гормоны өөрчлөлт байдаг.
-Бэлгийн замаар өвчин үүсдэг гэлээ. Өөр ямар нэгэн гадны хүчин зүйл нөлөөлөн хорт хавдар тусаж болох уу?
-Хамгийн эрсдэл өндөртэй тохиолддог нь дээрхи гурван шалтгаан байдаг. Гэхдээ тамхи татах нь бас нөлөөлдөг талтай. Өдөрт арван ширхэгээс доошгүй янжуур татах эсвэл удаан хугацаагаар тамхи татсан тохиолдолд хорт хавдраар өвчлөх магадлалтай. Тиймээс бүсгүйчүүд маань хорт зуршлаасаа эртхэн салах хэрэгтэй гэдгийг хэлмээр байна.
-Хорт хавдраар өвчлөгсдийн дийлэнх нь ямар шалтгааны улмаас илүүтэй өвдөж байна вэ?
-Манай эмнэлэгт хандаж байгаа хүмүүсийн ихэнх нь вирусын шалтгаанаас болж илүүтэй өвчилсөн байдаг нь үзлэгээс харагддаг. Гэтэл энэхүү вирусыг авахад эрэгтэй хүн дамжуулагч болж өгдөг. Өөрөөр хэлбэл, нэг эмэгтэй хүнээс вирус аваад өөр эмэгтэйд дамжуулан халдаадаг гэсэн үг юм. Тиймээс бэлгийн олон хавьтагчтай байх нь аюултай.
-Тэгвэл эрэгтэй хүн энэ вирусээс болж бэлгийн замын ямар нэгэн өвчин тусах уу?
-Эрэгтэй хүн тусахгүй. Вирус авсан эмэгтэй хүн л өвчилдөг аюултай. Хамгийн харамсалтай нь вирус авсан тохиолдолд тухайн хүнд ямар ч шинж тэмдэг илэрдэггүй юм. Тиймээс хүмүүс бэлгийн харьцаанд орсон л бол заавал шинжилгээ өгөх хэрэгтэй. Эрэгтэй ч бай, эмэгтэй бай ялгаагүй хамрагдах ёстой. Энэ чинь хоёр хосын итгэлтэй, эрүүл харилцааг бий болгох үндэс юм шүү дээ.
-Ямар ч шинж тэмдэг илэрдэггүй гэлээ. Тэгвэл өвчтэй болсноо яаж мэдэх вэ?
-Ерөөсөө л бэлгийн харьцаанд орсон л бол бүх насны эмэгтэйчүүд шинжилгээ өгч байж хавдартай эсэхээ мэдэх боломжтой сөрөг талтай. Манай улсад хийгдэж байгаа үр дүнтэй шинжилгээ бол пап тест. Энэхүү тестээр бэлгийн замын өвчтэй эсэх, хорт хавдар байна уу, вирус тээсэн эсэхээ гээд олон зүйлийг мэддэг юм. Тиймээс хүн болгон жилд нэг удаа пап тестийг өгөх нь эмэгтэй таны өөрийнхөө төлөө хийж буй хамгийн зөв зүйл гэдгийг ойлгох хэрэгтэй.
-Умайн хүзүүний хорт хавдар пап тестээр л илэрдэг байхад зарим хүмүүс эхогоор үзүүлээд эрүүл гарсан гэж боддог талтай?
-Яг үнэн үг байна. Хүмүүс, би эхогоор үзүүлээд зүгээр гэсэн гэж хэлдэг. Энэ бол маш буруу. Яагаад гэвэл хорт хавдрыг ямар ч эхогоор оношлох боломжгүй байдаг. Эхогоор вирустай эсэх нь ч мэдэгдэхгүй шүү дээ. Умайн хүзүүний энэ өвчин мэдэгдэхгүй явсаар хүндэрсэн шатандаа орвол үхэлд хүрэх аюултай.
-Пап тестийг яаж авдаг вэ?
Эмэгтэйчүүд пап тестийг мэдэхгүйгээсээ болоод өгөхөөсөө айгаад байдаг л дээ. Гэтэл энэхүү тест нь ямар ч өвдөлт өгдөггүй, энгийн шинжилгээний арга байдаг. Өөрөөр хэлбэл үтрээнд толь тавиад зориулалтын багажаар умайн хүзүүний гадна, дотор хоёрыг тусгай түрхэцээр түрхэн эсийг нь цуглуулж авна гэсэн үг. Пап тест чинь эсийн шинжилгээ шүү дээ. Дахин анхааруулж хэлэхэд бэлгийн харьцаанд орсон хэн ч байлаа гэсэн энэ тестийг заавал өгөх хэрэгтэй.
-Хорт хавдраас урьдчилан сэргийлэхийн тулд яах ёстой вэ?
-Мэдээж гэр бүлийн хоёр, хайртай хосууд маань ариун нандин харилцаатай, бие биендээ үнэнч байх хэрэгтэй. Бэлгийн олон хавьтагчгүй, үр хөндүүлэлтийн олон удаа хийлгэхгүй байх, ерөндөгийг удаан тавиулахгүй байх зэрэг олон арга бий. Ер нь бэлгийн харилцаанаас үүдэн өвчилдөг учраас эмэгтэйчүүд маань хариуцлагатай байх хэрэгтэй. Бас бэлгэвчийг байнга хэрэглэх нь их олон өвчнөөс хамгаалдаг юм шүү.
-Ихэвчлэн хэдэн насны эмэгтэйчүүд өртдөг вэ?
-Ихэнх тохиолдолд 40-50 насны эмэгтэйчүүд өвчилдөг юм. Гэхдээ сүүлийн үед харьцангуй хорт хавдраар өвчлөгсөд залуужиж байгаа нь сэтгэл эмзэглүүлэх асуудал болоод байна. Өдөрт арван хүнийг үзлээ гэхэд нэг нь заавал умайн хүзүүний хорт хавдартай, хоёр хүн нь вирустай гарч байгаа юм. Өнөөдөр гэхэд л 23 настай нэг охин хорт хавдартай гарлаа. Үнэхээр харамсалтай байгаа биз.
-Хорт хавдар эдгэрдэг өвчин үү? Яаж эмчилдэг вэ?
-Хавдар үндсэндээ дөрвөн үе шатыг дамждаг. Эхний хоёр үе нь зуун хувь эдгэрдэг юм. Өвчнөө эрт мэдээд шинжлүүлээд эмчилгээ хийлгэвэл дороо л эдгэнэ. Ердөө 21 хоногт л эдгэнэ шүү дээ. Харин хүндэрсэн шатандаа орвол үхэлд хүрэх аюултай.
-Хавдрыг хэрхэн эмчилдэг вэ?
-Хамгийн сайн арга бол мэс заслын арга байдаг. Өвчтэй хэсгийн мэс ажилбараар авна гэсэн үг. Мөн эмийн эмчилгээ хамт хийгддэг.
-Мэс заслаар бүрэн эдгэрдэг үү? Манайхаас өөр гадны оронд энэ өвчнийг хэрхэн эмчилдэг юм бол?
-Өвчин хүндрээгүй тохиолдолд бүрэн эдгэрнэ. Гэхдээ хүн л юм чинь бэлгийн харьцаанд орох учраас шинжилгээг тогтмол өгч байх хэрэгтэй. Бид мэс засал хийсний дараа өвчтөнгүүдээс дахин пап тест авдаг. Энэ нь өвчтөн эдгэрсэн байна уу?, зөв эмчилсэн эсэхийг хянах нэг арга болно. Сүүлийн үед Америкад хавдар үүсгэдэг вирусыг устгадаг вакцин гарсан байна лээ. Хүмүүстээ тариад их үр дүнтэй байгаа гэсэн. Одоохондоо энэ вакцин манай улсад орж ирээгүй байна.
-Хэрвээ эмэгтэй хүн жирэмсэн байхдаа умайн хүзүүний хорт хавдартайгаа мэдвэл яах вэ?
-Тийм ээ, энэ асуудал зөндөө л гардаг. Вирустай бол төрөхөд хэцүү. Бүр хатуугаар хэлэхэд төрж болохгүй. Хүүхдээ авахуулах шаардлагатай болно гэсэн үг. Яагаад гэвэл хүүхэд нь ямар нэгэн хорт хавдрын өвчтэй гарна шүү дээ. Тиймээс жирэмсэн болохынхоо өмнө, эмчийн хяналтад орохоо ямар нэгэн өвчтэй эсэхээ шинжлүүлэх нь хамгийн зөв. Ирээдүйнхээ үр хүүхдийн төлөө хариуцлагатай байх хэрэгтэй.
-Танай эмнэлэгт өвчнөө хүндрүүлсэн хүн ирж байсан уу? Тэр хүн эдгэрсэн үү?
-Өвчтэй гэдгээ мэдэлгүй дөрвөн жил явсан хүн ирсэн. Бүр хүнд шатандаа орчихсон учраас эмчилгээ авалгүй зургаан сарын дараа нас барсан даа хөөрхий. Ер нь хорт хавдар гэдэг бол хэцүү өвчин. Хүмүүс маань үүнийг ойлгох хэрэгтэй. Ялангуяа бүсгүйчүүд маань өөрсдийнхөө төлөө шинжилгээнд хамрагдаж, эрт эмчлүүлэх хэрэгтэй гэдгийг дахин дахин хэлмээр байна.
-Хавдрын эмч хүний хувьд санааг тань зовоож байдаг ямар асуудал байдаг вэ?
-Би биеэ үнэлдэг эмэгтэйчүүдэд их санаа зовдог. Тэд л энэ өвчинд хамгийн ихээр өртөж байгаа шүү дээ. Тэднийг л нэг шинжилгээнд оруулж умайн хүзүүний хорт хавдрын талаарх зөвлөгөөг өгөх юм сан гэж боддог доо.
-Ярилцсанд баярлалаа.

Х.Өнөр

Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.

Холбоотой мэдээ

Мэдэхэд илүүдэхгүй

Мэдэхэд илүүдэхгүй

Сэтгэгдлийг ачааллаж байна ...

Дагах

RSS Feed

Twitter

Facebook